تبلیغات
اندیشه در اخلاق انسانی - دانستن یک تكلیف است

چشم ها را باید شست جور دیگر باید دید .

دانستن یک تكلیف است

نویسنده :احسان
تاریخ:سه شنبه 8 تیر 1389-07:20 ب.ظ

دانستن یک تكلیف است

برای رسیدن انسان به گوهر دانایی خدا بزرگ‌ترین نعمت خود یعنی «عقل» را در اختیار انسان نهاده است. البته خدا با این انعام خود، هم به انسان حق تفكر بخشید و هم تكلیف بكار بستن نیروهای عقلانی را بر عهده او گذاشت. قرآن كریم از طرفی به طرق مختلف انسان را به تعقل و اندیشه فرا می‌خواند و از سوی دیگر

اعلام می‌كند انسانی كه خود را از فهم و فقاهت محروم ساخته و در مسیر زندگی خود از مهم‌ترین سرمایه‌های وجودی‌اش غافل مانده، زندگی خود را به مرحله حیات حیوانی تنزل داده است (انفال، 22).

انسان از نظر شرعی حق ندارد از حق طبیعی خود (تفكر عقلانی) صرف نظر نماید. خدا تكلیفی بر عهده انسان گذاشته است: «اندیشه» و «تحقیق آزاد».

 انسان گاه متاسفانه می‌تواند بدون اندیشیدن تصمیمی بگیرد، مرتكب عملی شود و یا حتی اجازه دهد دیگران به جای او بیندیشند و او خود تسلیم نظر آنها شود.

اگر انسانها، همه حق دارند بدانند و مكلفند تحقیق نمایند، از این رو مجاز و بلكه موظفند بپرسند. (بقره، 260).

خداوند ابراهیم خلیل را نه تنها به خاطر طرح پرسش نكوهش نكرد، بلكه پاسخ او را نیز بطور كامل داد. از این رو پرسشگری و طرح سؤال باید به صورت یك ارزش در آید.

بی‌شك كسی كه به هر دلیل نتوانسته به قدرت اجتهاد دست یابد، مكلف است از طریق مجتهدی صاحب شرایط خاص به وظایف دینی‌اش آگاهی یابد. اما در حیطه اعتقادات تنها جای فهم و یقین است و در این بخش از اعتقادات هیچ تفاوتی بین انسانها چه بیسواد و چه عالم دینی  نیست و کسی حق ندارد برای کسی تعیین تکلیف کند و یا برای دسترسی به  منابع اگاهی اون محدودیت ایجاد کند هر کس خودش هست با خودش. انسان وظیفه دارد است همه جانبه  تحقیق و فکر کند و و راهی که درست  یافت  انتخاب کند. در این حوزه اساساً تعبد، تسلیم و تقلید راه ندارد.

بنیان‌گذار كلام شیعی، شیخ مفید گروهی از معتقدان شیعه را كه از راه تقلید كوركورانه و مطابق عادت به ادای تكالیف بدنی می‌پردازند و از به كارگیری عقل خود برای اثبات خدا و تحصیل معرفت یقینی نسبت به حقایق دینی سرباز می‌زنند، مخلد در آتش می‌داند. در دیدگاه او، مقلد كسی است كه اعتقادات خود را درباره معارف دینی و اصول عقاید از راه نظر و استدلال عقلی به دست نیاورده است و تنها بر اساس حجیت و اعتبار دیگران این حقایق را می‌پذیرد. البته شیخ مفید در میان مقلدان نیز دو گروه را از هم متمایز می‌سازد: كسانی كه توانایی به كار بستن اندیشه خود را در راه كسب عقاید دارند و با این حال به استدلال مبادرت نمی‌كنند. شیخ مفید این گروه مقصر را كافر (به معنای نامسلمان) می‌داند. گروه دیگر كسانی هستند كه به جهت استضعاف فكری خود و كمی عقل، موفق به كسب معرفت نشده و به تقلید اكتفا كرده‌اند. شیخ مفید این گروه را مسلمان می‌داند گرچه نام شریف مؤمن را بر آنها اطلاق نمی‌كند.

اگر انسان در حوزه معارف نظری و اعتقادات مجاز نیست كه تسلیم آرای دیگران شود، پس لزوماً باید به دنبال دلیل آرا و عقاید دیگران باشد و هرگز پیش از مواجهه با ادله یك مدعا، از آن نظر، ولو اجماعی باشد یا از سوی بزرگی عرضه شده باشد یا ...، تبعیت نكند.

ما از نظر اخلاقی حق نداریم هر عقیده‌ای را داشته باشیم بلكه ما بعنوان موجودی متفكر دارای مسؤولیت عقلایی هستیم ، پس ما باید تنها عقاید مستدل را بپذیریم و آرای كاذبی را كه علیه آن دلیل وجود دارد، رد نماییم و عقایدی را كه به سود یا زیانشان دلیلی وجود ندارد نه قبول كنیم و نه رد.

در مواجهه با افكار و آرای دیگران همواره آسیب و خطر مهمی كه ما را تهدید می‌كند این است كه هنگامی كه ما به كسی اعتماد داریم بی‌هیچ تأمل و تردیدی دربست تسلیم او می‌شویم و همه سخن او را صحیح تلقی می‌كنیم. از سوی دیگر وقتی با بیگانه‌ای روبرو هستیم، همه سخنان او را باطل می‌دانیم در حالی كه تعالیم دینی از ما می‌خواهند كه همیشه بین سخن وسخنران تفكیك نماییم. بنابراین ما به جای كار سخت و دشوار ارزیابی گفتار، هرگز نباید تنها به تحلیل و ارزیابی شخصیت گوینده آن سخن مشغول شویم و خود را از تحلیل محتوای آن سخن و تعیین درستی و خطای آن معاف بدانیم.

به امید روزی كه همه این آرمانها به تمامی، بیش از امروز، تحقق پذیرد.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
foot pain after pregnancy
دوشنبه 12 تیر 1396 11:46 ب.ظ
My brother suggested I may like this blog. He was totally right.
This publish actually made my day. You cann't consider just how much
time I had spent for this info! Thank you!
MittieVanbibber.bravesites.com
چهارشنبه 7 تیر 1396 10:31 ق.ظ
Great post. I used to be checking constantly this weblog and I'm impressed!
Very useful info particularly the final phase :) I take care of such info much.

I was looking for this particular info for a very long
time. Thanks and good luck.
manicure
چهارشنبه 23 فروردین 1396 10:53 ق.ظ
Hey there, You have done an excellent job.
I'll certainly digg it and personally recommend to my friends.

I'm sure they'll be benefited from this site.
manicure
سه شنبه 22 فروردین 1396 12:51 ق.ظ
It's very trouble-free to find out any topic
on net as compared to textbooks, as I found this paragraph
at this website.
manicure
دوشنبه 21 فروردین 1396 06:36 ق.ظ
I am sure this paragraph has touched all the internet visitors, its
really really pleasant post on building up new web site.
manicure
چهارشنبه 16 فروردین 1396 06:40 ق.ظ
I need to to thank you for this good read!! I definitely enjoyed every little bit of it.
I have got you bookmarked to check out new things
you post…
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر




Admin Logo
themebox Logo